Bài 13. Luyện tập Tính chất của nitơ và hợp chất của nitơ

I − KIẾN THỨC CẦN NẮM VỮNG

1. Đơn chất nitơ

• Cấu hình electron nguyên tử : 1s²2s²2p³, nguyên tử có 3 electron độc thân.

Các số oxi hoá : −3, 0, +1, +2, +3, +4, +5.

• Phân tử N₂ chứa liên kết ba bền vững (N ≡ N) nên nitơ khá trơ ở điều kiện thường.

2. Hợp chất của nitơ

a) Amoniac là chất khí tan rất nhiều trong nước.

• Tính bazơ yếu :

− Phản ứng với nước : NH₃ + H₂O ⇌ NH₄ ⁺ + OH⁻

− Phản ứng với axit : NH₃ + HCl → NH₄Cl

− Phản ứng với muối : Al³⁺ + 3NH₃ + 3H₂O → Al(OH)₃ ↓ + 3NH₄ ⁺

• Khả năng tạo phức chất tan : Cu(OH)₂ + 4NH₃ → [Cu(NH₃)₄](OH)₂

• Tính khử : 2NH₃ + 3CuO → N₂ +3Cu + 3H₂O

b) Muối amoni

• Dễ tan trong nước, là chất điện li mạnh.

• Trong dung dịch, ion NH₄ ⁺ là axit : NH₄ ⁺ + H₂O ⇌ NH₃ + H₃O⁺

• Tác dụng với kiềm tạo ra khí amoniac.

• Dễ bị nhiệt phân huỷ.

c) Axit nitric

• Là axit mạnh.

• Là chất oxi hoá mạnh.

− HNO₃ oxi hoá được hầu hết các kim loại. Sản phẩm của phản ứng có thể là NO₂, NO, N₂O N₂, NH₄NO₃, tuỳ thuộc nồng độ của axit và tính khử mạnh hay yếu của kim loại.

− HNO₃ đặc oxi hoá được nhiều phi kim và các hợp chất có tính khử.

d) Muối nitrat

• Dễ tan trong nước, là chất điện li mạnh.

• Dễ bị nhiệt phân huỷ.

• Nhận biết ion NO₃⁻ bằng phản ứng với Cu kim loại và H₂SO₄.