Bài 28. Luyện tập: Tính chất của kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ và hợp chất của chúng

KIẾN THỨC CẦN NHỚ

I. Kim loại kiềm và kim loại kiềm thổ

1. Kim loại kiềm         

Nhóm IA, cấu hình electron lớp ngoài cùng: ns¹, có tính khử mạnh nhất trong các kim loại: 

Điều chế: Điện phân muối halogenua nóng chảy

2. Kim loại kiềm thổ       

Nhóm IIA, cấu hình electron lớp ngoài cùng: ns², có tính khử mạnh chỉ sau kim loại kiềm: 

Điều chế: Điện phân nóng chảy

II. Một số hợp chất quan trọng của kim loại kiềm

1. NaOH: Là bazơ mạnh, tan nhiều trong nước và tỏa nhiệt.

2. NaHCO₃: NaHCO₃ tác dụng với axit và với kiềm.

3. Na₂CO₃: Là muối của axit yếu, có đầy đủ tính chất chung của muối.

4. KNO₃: 

III. Một số hợp chất quan trọng của kim loại kiềm thổ

1. Ca(OH)₂: Là bazơ mạnh, dễ dàng tác dụng với CO₂

2. CaCO₃:

3. Ca(HCO₃)₂ :

4. CaSO₄ (canxi sunfat, còn gọi là thạch cao): Tùy theo lượng nước kết tinh có trong tinh thể, ta có:

- Thạch cao sống: CaSO₄.2H₂O

- Thạch cao nung: CaSO₄.H₂O

- Thạch cao khan: CaSO₄

IV. Nước cứng

1. Khái niệm

Nước cứng là nước chứa nhiều ion Ca²⁺ và Mg²⁺, nước mềm là nước chứa ít hoặc không chứa các ion trên.

2. Phân loại

- Nước cứng có tính cứng tạm thời: Chứa Ca(HCO₃)₂ và Mg(HCO₃)₂.

- Nước cứng có tính cứng vĩnh cửu: Chứa các muối clorua và sunfat của canxi và magie.

- Nước cứng có tính cứng toàn phần: Có cả tính cứng tạm thời và tính cứng vĩnh cửu.

3. Cách làm mềm nước cứng

- Phương pháp kết tủa.

- Phương pháp trao đổi ion: Dùng chất trao đổi ion (hạt zeolit), hoặc nhựa trao đổi ion.