Bài 18. Công nghiệp silicat

A. THỦY TINH

I. THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ TÍNH CHẤT CỦA THỦY TINH

- Thành phần hoá học của thuỷ tinh: Na₂O.CaO.6SiO₂

- Tính chất: không có nhiệt độ nóng chảy xác định, giòn dễ vỡ, hệ số giãn nở vì nhiệt lớn.

- Ứng dụng: làm chai, lọ, cửa kính...

- Nguyên tắc sản xuất: nấu chảy hỗn hợp cát trắng (SiO₂) đá vôi (CaCO₃), và sôđa (Na₂CO₃) ở 1400^oC

II. MỘT SỐ LOẠI THỦY TINH

Thủy tinh thường dùng làm kính, chai, lọ,…

Thủy tinh kali: thay Na₂CO₃ hay K₂CO₃, có nhiệt độ hóa mềm và nhiệt độ nóng chảy cao hơn,dùng làm dụng cụ phòng thí nghiệm.

Thủy tinh pha lê: Chứa nhiều oxit chì, dễ nóng chảy và trong suốt, dùng làm lăng kính….

Thủy tinh thạch anh: sản xuất bằng SiO₂ có nhiệt độ hóa mềm cao, hệ số nở nhiệt rất nhỏ.

Thủy tinh đổi màu: Khi cho thêm một số oxit kim loại thủy tinh sẽ có màu khác nhau, do tạo nên các silicat có màu.

B. ĐỒ GỐM

- Đồ gốm là vật liệu được chế tạo chủ yếu từ đất sét và cao lanh

- Phân loại: Gốm xây dựng, Gốm kỹ thuật và Gốm dân dụng

I. GẠCH, NGÓI

 Là gốm xây dụng được tạo từ đất sét và cát và nung ở nhiệt độ từ 900 – 1000^oC

II. SÀNH, SỨ

1. Sành

Đất sét nung lên đến 1300^oC

2. Sứ: Các phối liệu sản xuất: Cao lanh, fensfat, thạch anh, oxit kim loại. Nung â lần. Lần đầu nung đến 1000^oC, tráng men, trang trí và lần sau nung đến khoảng 1400^oC

- Men: Thành phần giống sứ nhưng dễ nóng chảy hơn

C. XI MĂNG

I. THÀNH PHẦN HÓA HỌC

Trạng thái: Là chất bột mịn, màu lục xám

Thành phần hoá học: 3CaO.SiO₂ ; 2CaO.SiO₂; 3CaO.Al₂O₃

Ứng dụng: Làm vật liệu xây dựng

II. PHƯƠNG PHÁP SẢN XUẤT

Sơ đồ lò quay sản xuất Clanhke

Tóm tắt quá trình sản xuất Xi măng

III. QUÁ TRÌNH ĐÔNG CỨNG CỦA XI MĂNG

Quá trình đông cứng của xi măng là sự kết hợp các hợp chất có trong xi măng với nước tạo nên những tinh thể hiđrat đan xen vào nhau thành những khối cứng và bền.