Bài 44. Luyện tập Hiđrocacbon không no

I. NHỮNG KIẾN THỨC CẦN NẮM VỮNG

1. Cấu trúc

2. Tính chất vật lí : Từ C₂ - C₄ ở thể khí, ≥ C5 ở thể lỏng hoặc rắn ; không màu, không tan trong nước, nhẹ hơn nước.

3. Tính chất hoá học

• Cộng hiđro : Khi có xúc tác (Ni, Pt, Pd) và nhiệt độ thích hợp đều bị hiđro hoá thành ankan tương ứng. Từ ankin, dùng xúc tác Pd/PbCO₃ thì thu được anken.

• Cộng halogen : Đều làm mất màu dung dịch brom và bị halogen hoá thành dẫn xuất đi- hoặc tetrahalogen.

• Cộng HA : Anken và ankin cộng với axit và nước theo quy tắc Mac-côp-nhi-côp. Anka-1,3-đien cộng theo kiểu 1,2 và 1,4.

• Trùng hợp : Anken và ankađien đầu dãy đều dễ trùng hợp thành polime, ankin không bị trùng hợp mà chỉ bị đime hoá, trime hoá,...

• Oxi hoá : Đều làm mất màu dung dịch KMnO4 ; Khi cháy toả nhiều nhiệt.

4. Điều chế và ứng dụng

• Công nghiệp sản xuất anken, ankađien và ankin từ ankan dầu mỏ.

• Anken, ankađien chủ yếu dùng sản xuất polime làm chất dẻo, cao su.

Ankin và anken được dùng để sản xuất các dẫn xuất của hiđrocacbon.