Bài 23. Hiđro clorua – Axit clohiđric và muối clorua

I. HIDRO CLORUA

1. Cấu tạo phân tử: hay H -Cl

Hidro clorua là hợp chất cộng hóa trị, phân tử có cực ( hiệu độ âm điện giữa nguyên tử clo và nguyên tử hidro : 3,16-2,20= 0,96)

2. Tính chất

- Hiđroclorua là chất khí, không màu, tan nhiều trong nước (1lít nước hòa tan 500 lít HCl)

- Hiđroclorua nặng hơn không khí

- Khí HCl không làm quì tim (khô) hóa đỏ

- Khí HCl không tác dụng với CaCO₃,...

- Dung dịch thu được là axit nên làm dung dịch quỳ tím ngả sang màu đỏ. Vậy, khí HCl tan rất nhiều trong

nước. Người ta xác định được ở 20^oC, một thể tích nước có thể hòa tan tới gần 500 thể tích khí HCl.

II. AXIT CLOHIDRIC

1. Tính chất vật lí

Axit clohiđric là chất lỏng không màu, mùi xốc.

HCl đặc C% ≈ 37% và D = 1,19(g/ml)

HCl đặc bốc khối trong không khí ẩm.

2. Tính chất hóa học

Axit clohiđric là axit mạnh có đầy đủ tính chất của một axit: là làm đổi màu quỳ, tác dụng với kim loại đứng

trước Hidro, tác dụng với bazơ, oxit bazơ tạo muối + nước và tác dụng được với muối.

Ví dụ:

2HCl + Fe → FeCl₂ + H₂

2HCl + CuO → CuCl₂ + H₂O

3HCl + Fe(OH)₃ → FeCl₃ + 3H₂O

2HCl + CaCO₃ → CaCl₂ + CO₂ + H₂O

Tính khử của HCl

Trong phân tử HCl, nguyên tử clo có số oxi hóa là -1 dễ bị oxi hóa lên Cl₂.

MnO₂ + 4HCl → MnCl₂ + Cl₂ + H₂O

3. Điều chế

rong phòng thí nghiệm

NaCl + H₂SO₄ →(t <250^oC) NaHSO₄ + HCl

2NaCl + H₂SO₄ →(t > 400^oC) Na₂SO₄ + 2HCl

Trong công nghiệp

Phương pháp sunfat : từ NaCl và H₂SO₄ đậm đặc.

Phương pháp tổng hợp : Từ H₂ và Cl₂ , đốt Cl₂ và H2 lấy từ phương trình điện phân dung dịch NaCl

H₂ + Cl₂ → 2HCl

Phương pháp clo hoá các chất hữu cơ: C₂H₆ + Cl₂ → C₂H₅Cl +HCl

III. MUỐI CLORUA VÀ NHẬN BIẾT ION CLORUA

1. Một số muối clorua

Muối clorua là muối của axit clohiđric.

Đa số muối clorua đều dễ tan trong nước, một vài muối không tan : AgCl, PbCl₂ (không tan trong nước lạnh, tan khá nhiều trong nước nóng), CuCl, HgCl₂

Một số muối clorua dễ bay hơi ở nhiệt độ cao như Cu(II) clorua, sắt(III) clorua, thiếc(IV) clorua…

2. Nhận biết ion clorua

AgNO₃ + NaCl → AgCl↓ + NaNO₃

AgNO₃ + HCl→ AgCl↓ + HNO₃

→ Kết luận : Dung dịch AgNO₃ là thuốc thử để nhận biết ion clorua.