Bài 11. Phân bón hóa học

I. NHỮNG NHU CẦU CỦA CÂY TRỒNG 

1. Thành phần của thực vật 

Nước chiếm tỉ lệ rất lớn trong thực vật, vào khoảng 90%. Các chất khô còn lại chừng 10%. Trong thành phần các chất khô có tới 99% là những nguyên tố C, H, O, N, K, Ca, P, Mg, S. Còn lại 1% là những nguyên tố vi lượng như B (bo), Cu, Zn, Fe, Mn (mangan). 

2. Vai trò của các nguyên tố hoá học đối với thực vật 

Các nguyên tố C, H, O là những nguyên tố cơ bản cấu tạo nên hợp chất gluxit (đường, tinh bột, xenlulozơ) của thực vật. Chúng ta đã biết, cây xanh tổng hợp gluxit từ khí CO₂ trong khí quyển và H₂O, Phản ứng quang hợp này có thể viết : 

nCO₂ + mH₂0 ( điều kiện ánh sáng, chất diệp lục) --> C_n(H₂O)_m + nO₂ 

Nguyên tố N : Phần lớn thực vật không có khả năng động hoá nguyên tố nitơ dưới dạng khí N₂ (chiếm 78% thể tích khí quyển), mà chủ yếu dưới dạng muối nitrat. Nguyên tố N kích thích cây trồng phát triển mạnh.

Nguyên tố P : Thực vật hấp thụ photpho dưới dạng muối đihiđrophotphat tan. Nguyên tố P kích thích sự phát triển bộ rễ thực vật.

Nguyên tố K: Thực vật cần kali để tổng hợp nên chất diệp lục và kích thích cây trồng ra hoa, làm hạt. Thực vật hấp thụ kali dưới dạng muối tan trong đất.

Nguyên tố S: Thực vật cần lưu huỳnh để tổng hợp nên protein, Lưu huỳnh được hấp thụ bởi thực vật dưới dạng muối sunfat tan.

Các nguyên tố Ca và Mg cân cho thực vật để sinh sản chất diệp lục cần thiết cho quá trình quang hợp.

Những nguyên tố vi lượng cần thiết cho sự phát triển của thực vật. Nếu dùng thừa hoặc thiếu những nguyên tố này sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng. 

II. NHỮNG PHÂN BÓN HOÁ HỌC THƯỜNG DÙNG 

Phân bón hóa học có thể dùng ở dạng đơn hoặc dạng kép.

1. Phân bón đơn

- Là phân bón chỉ chứa 1 trong 3 nguyên tố dinh dưỡng chính là N,P,K.

a) Phân đạm: Gồm Urê CO(NH₂)₂ chứa 46%N, Amôni nitrat NH₄NO₃ chứa 35%N, Amôni sunfat (NH₄)2SO₄ chứa 21%N.

b) Phân lân: Gồm Phôtphat tự nhiên: (chưa qua chế biến) ⇒ thành phần chính Ca₃(PO₄)₂

Supephôtphat: (qua chế biến) ⇒ thành phần chính Ca (H₂PO₄)₂

Phân kali: Gồm Kali clorua (KCl) và Kalisunfat (K₂SO₄) ⇒ dể tan trong nước.

2. Phân bón kép

- Là phân bón có chứa 2 hoặc 3 n/tố dinh dưỡng chính N,P,K.

- Trộn tỷ lệ lựa chọn thích hợp giữa đạm, lân, kali ⇒ NPK.

- Tổng hợp trực tiếp bằng phương pháp hh: KNO₃+ (NH₄)₂HPO₄ + NH₄NO₃

3. Phân bón vi lượng

- Phân bón có chứa 1 số n/t hh B, Zn, Mn...dưới dạng hợp chất