Bài 12. Phân bón hóa học

Khái niệm: Phân bón hóa học là những hóa chất có chứa nguyên tố dinh dưỡng được bón cho cây nhằm nâng cao năng suất mùa màng.

Có ba loại phân bón hóa học chính thường dùng là phân đạm, phân lân và phân kali

I. PHÂN ĐẠM

Cung cấp N hóa hợp cho cây dưới dạng ion NO₃^-, NH₄⁺

Tác dụng : kích thích quá trình sinh trưởng của cây , tăng tỉ lệ protêin thực vật .

Độ dinh dưỡng đánh giá bằng %N trong phân

Các loại phân đạm:

1. Phân đạm amoni: các muối amoni như NH₄Cl, NH₄NO₃

2NH₃ + H₂SO₄ --> (NH₄)₂SO₄

2. Phân đạm nitrat: các muối nitrat như NaNO₃, Ca(NO₃)₂

CaCO₃ + 2HNO₃ --> Ca(NO₃)₂ + CO₂ + H₂O

3. Urê

Urê (NH₂)₂CO (chứa khoảng 46%N), là loại phân đạm tốt nhất

Urê là chất rắn màu trắng, tan tốt trong nước.

Trong đất, dưới tác dụng của vi sinh vật, ure bị phân hủy cho thoát ra amoniac, hoặc chuyển dần thành muối cacbonat khi tác dụng với nước:

(NH₂)₂CO +H₂O --> (NH₄)₂CO₃

II. PHÂN LÂN

Cung cấp photpho cho cây dưới dạng ion photphat PO₄^3-

Đánh giá bằng hàm lượng %P₂O₅ tương ứng với lượng photpho có trong thành phần của nó .

Các loại phân lân:

Supephotphat đơn: Ca(H₂PO₄)₂ và CaSO₄.

Supephotphat kép: Ca(H₂PO₄)₂

III. PHÂN KALI

Cung cấp nguyên tố Kali cho cây dưới dạng ion K⁺

Tác dụng : tăng cường sức chống bệnh , chống rét và chịu hạn của cây

Đánh giá bằng hàm lượng % K₂O.

IV. PHÂN HỖN HỢP VÀ PHÂN PHỨC HỢP

Là loại phân chứa đồng thời hai hoặc 3 nguyên tố dinh dưỡng cơ bản .

Phân hỗn hợp:

Chứa cả 3 nguyên tố N , P , K được gọi là phân NPK

Nó được trộn từ các phân đơn theo tỉ lệ N:P:K nhất định tuỳ theo loại đất trồng .

Phân phức hợp : là hỗn hợp các chất được tạo ra đồng thời bằng tương tác hoá học của các chất

V. PHÂN VI LƯỢNG  

Cung cấp những hợp chất chứa các nguyên tố như Bo, kẽm , Mn , Cu , Mo …

Cây trồng chỉ cần một lượng rất nhỏ .

Phân vi lượng được đưa vào đất cùng với phân bón vố cơ hoặc hữu cơ